Van Raak gooit kind met badwater weg

De laatste tijd duikt het onderwerp stemcomputers in de MSM weer op. Het is iets dat mij als IT-er / politicoloog natuurlijk boeit. Destijds ondertekende ik de petitie wijvertrouwenstemcomputersniet. Die oude stemcomputers en hun opvolger vertrouw ik nog steeds niet, maar ontwikkelingen staan niet stil.

De huidige discussie gaat mijns inziens wel de verkeerde kant op, omdat men verzaakt blockchain stemmen in de discussie te betrekken. Het komt nog wel eens op mij over alsof de politiek de computer voor eens en altijd uit het stemproces wil bannen. Men beperkt zich slechts tot het -terecht- afbranden van de traditionele stemcomputer, terwijl men andere oplossingen (on)bewust buiten beschouwing laat.

Het is echter fout te veronderstellen dat blockchain stemmen dezelfde euvels kent. Ik stel zelfs dat blockchain stemmen veiliger is dan het ouderwetse stemmen met het potlood. In dit opzicht is jammer dat Ronald van Raak waarschijnlijk niet op de hoogte is van deze laatste ontwikkelingen. Anders zou hij er niet zo met gestrekt been ingaan. Het interview deed mij wel meer de wenkbrauwen fronsen, maar laat ik me beperken tot stemcomputers. Presentator Herbert Blankesteijn beschouw ik altijd als deskundig, maar ook zijn kennis is in deze achterhaald. Wel jammer voor zijn boek “Vertrouw ons nou maar”.

Het radio interview(8 minuten)

Over de voor-argumenten bij de oude of de ‘vernieuwde’ oude stemcomputers ben ik kort: Snijden geen hout. Met de tijd meegaan, het gemak, efficiency of goedkoper zijn niet de juiste argumenten. Goedkoper is vind ik als belastingbetaler leuk, maar moet niet op duurkoop uitdraaien -alsnog fraude. Ik heb liever dat alle stemmen goed, onder toezicht, worden geteld.

Nogmaals de tekortkomingen van de traditionele stemcomputer

  • Broncode is niet openbaar. Als stemmer weet je nooit of je stem goed geteld wordt. Ook een uitgedraaid bonnetje zegt mij niets. NEDAP houdt er overigens een rare definitie van open source op na: “Het is in C(dit is de moeder alle moderne programmeertalen) geschreven.” Denken ze dat IT-Nederland idioot is?
  • Stemgeheim is niet gewaarborgd. Je moet er wel wat voor doen en kunnen, maar het is praktisch mogelijk in bepaalde gevallen stemmen ‘af te luisteren’ door het opvangen van het elektrisch signaal.
  • Bij fraude of een fout is er geen keihard track record voorhanden, zoals de stapel stembiljetten die wel opnieuw geteld kan worden.
  • Ondanks goede broncode op de stemcomputer kan het nog verkeerd gaan. De stemmen moeten van de stemcomputer ergens anders naartoe worden getransporteerd(via usb-stick, een internetverbinding) voor het optellen van alle uitgebrachte stemmen. Zie deze HBO-documentaire Hacking Democracy en huiver. Het laat zich samenvatten dat de opstelling van stemcomputers fraude in de hand werkt. Het zit als het ware in het systeem ingebakken.

Door zich in discussies te beperken tot het gebruik van de traditionele stemcomputers, en de tekortkomingen van deze computers te veralgemeniseren naar alle gebruik van computers, gooit men de computer met het badwater weg. Inzet van computers kan best, als men daarvoor de juiste techniek aanwendt: stemmen via blockchain.

Voordelen van stemmen via de blockchain

  • 100% veilig. De onderliggende techniek maakt gebruik van dezelfde techniek als bijv. Bitcoin. Dat netwerk wordt inmiddels meer dan 60 miljard dollar toevertrouwd; ook door institutionele beleggers en hedge funds. Extra geruststelling: “De Russen kunnen er ook niet bij”.
  • Openbare broncode. Iedere Nederlander die programmacode kan lezen, kan het analyseren.
  • Stem herzien. Problematische uitslagen zoals na de TK-verkiezingen 2017 kunnen -gemakkelijk- worden voorkomen. Strategische stemmers of spijtoptanten kunnen hun stem herzien. Men zou de variant er in kunnen programmeren om één stem op te kunnen splitsen in twee of meer delen, maar dat beveel ik niet aan[Putnam]. Technisch is dit mogelijk. De blockchain op je pc wijzigen heeft overigens geen nut.
  • Lage kosten. Iedereen stemt gewoon thuis, in het wijkgebouw of school met computer. Dit signaal is overigens niet af te luisteren, omdat je stem ‘scrambled’ over het gedecentraliseerde netwerk wordt verstuurd.
  • Stemgeheim blijft dus gewaarborgd door gebruik van cryptografie.
  • Geen politieke debatten dat men vanuit opportunistisch kostenperspectief moet snijden in het aantal stembureaus.
  • Referenda organiseren gaat gemakkelijker.
  • Het keiharde track record van stembiljetten verplaatst zich naar blockchain. Stemmen worden niet over het hoofd gezien en ze waaien ook niet weg.
  • Iedere stemmer is eigenlijk stembureau-hoofd. Het stemmen wordt op alle deelnemende (gedecentraliseerde) computers bijgehouden.
  • Organisatie van verkiezingen wordt (voor een deel) uit handen genomen van de overheid/politiek en komt in burgerhanden waar het in mijn optiek thuishoort.

Mogelijke kritiek

“Ja maar dan kan men zijn stem verkopen of onder druk gezet worden om ergens op te stemmen.” Ten eerste is dit bij wet verboden. Beide partijen kunnen tot een jaar cel, of geldboete tot de derde categorie worden veroordeeld. Stemrecht kan worden ontnomen. Ten tweede: Er is toch bijna nergens in Nederland sprake van druk binnen huishoudens om op een bepaalde partij te stemmen? Getrouwde partners verschillen vaak al van politieke voorkeur. Ten derde moet het op een enorm grote schaal gebeuren, voordat stemhandel daadwerkelijk een zetel oplevert. Bovendien kan men zijn stem herzien, nadat men van de stemmenronselaar ‘de vergoeding’ heeft ontvangen. Het is niet aantrekkelijk om stemmen te ronselen.

Follow My Vote voorbeeld

Machiavelli fluistert mij in, dat de mogelijkheid van stemfraude politici wellicht goed uitkomt: Stiekem onwelgevallige uitslagen kunnen ‘bijsturen in het kader van landsbelang’ is vanuit ‘real politik’ standpunt best wel handig. Ik maak mij geen illusies: Politici zijn tot alles in staat als ze ermee weg denken te komen. De (im)materiële kosten waartoe deze corruptie leidt, zijn voor de gemeenschap echter niet te overzien.

Over de hele wereld schieten blockchain initiatieven uit de grond om waterdichte verkiezingen mogelijk te maken. Stel je voor: Eerlijke verkiezingen. Met de instandhouding van jarenlange (mogelijke) stemfraude hebben politici het in de ogen van die initiatiefnemers al lang verknald. De politiek is hier zelf ook niet toe in staat gegeven hun “digibetisme”(men neme Ton Elias, voormalig voorzitter ICT-commissie als voorbeeld). Als zelfs een Dr.(!) Van Raak als IT-fractiespecialist het niet goed weet, wat moet je dan van andere politici verwachten?

Zelf ben ik sinds 2015 betrokken bij het FollowMyVote project (FMV). FMV is een Amerikaans publiek initiatief. Voorstanders van stemcomputers zouden deze wijze van stemmen moeten toejuichen, gegeven het gemak, de snelheid, efficiency en lage kosten. De tegenstanders van de traditionele stemcomputer zouden de blockchain-variant moeten toejuichen, omdat dit systeem: openbare code kent; geen stem verkeerd telt; er geen uitgebrachte stem uit de blockchain gehaald kan worden; geen onwettige stem aan de blockchain kan worden toegevoegd; de kiezer krijgt meer beheer. Op verschillende terreinen wordt van de burger meer zelfredzaamheid gevraagd. Ik stel dat er op dit terrein alleen winnaars zijn. Een perfecte manier van stemmen in mijn optiek. Wat zou er in dit geval tegen het gebruik van computers zijn? Ik nodig iedereen uit om te reageren.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *